در این نوشته قصد دارم هم به شم بگویم پته اصلا چی هست؟ پته دوزی یعنی چه ؟ و پته دوزی به درد کجا ها میخورد ؟ اگر شما هم مثل من عاشق هنر و فرهنگ و لباس های زیبای سنتی هستید با من و آموزش پته دوزی همراه شوید تا با هم بیشتر در مورد این هنر کمتر شناخته شده ایرانی بیاموزیم .شاید هوس کردیم و خودمان دست به کار شدیم و لباس ها و مانتو هایمان را با این طرح های چشم نواز و خیره کننده زیبا کردیم .

برای این که ببینیم پته چیست و به چه دردی میخورد رفتیم سراغ ویکی پدیا جان.
پته (یا پته دوزی) نوعی از رودوزیهای کرمان است. پارچه زمینه پته پارچهای ضخیم و پشمی است که عریض نامیده میشود. هنرمندان پته دوز که اکثراً نیز از زنان و دختران خانهدار هستند باکمک سوزن نقوشی ذهنی را که ملهم از پندارها و بینشهای شخصی شان است، به وسیلهٔ بخیههای نخی رنگین بر زمینه یپارچهٔ پشمی ضخیمی (عریض) مینشانند.
یکی از رو دوزیهای زیبای ایران پته دوزی است و هنری است که اختصاص به زنان خوش ذوق در استان کرمان دارد و زیبایی خیره کننده و چشم نوازی دارد . این رودوزی زیبا را بر روی پارچههای پشمی یک رنگ که عریض نامیده میشود می دوزند نخهایی که بکار میرود نخهایی از جنس پشمی هستند و این نخها ظریف و رنگارنگ هستند و معمولاً به رنگهای عنابی، مشکی، سبز، زرد ,نارنجی، قرمز و آبی سفید استفاده میشوند، طرحهای مختلف اعم از انواع بته جقه یا طرحهای هندسی را استفاده میکنند .
یکی از قدیمی ترین نمونههای پته دوزی که بدست آمده نمونهای است که بعنوان روکش بر روی قبر شاه نعمت اله ولیدر ماهان کرمان است که یکی از زیبا ترین و ظریف ترین نمونه از پته دوزی به حساب میآید در مورد این نمونه باید اشاره به رنگ پارچه بشود که کرم رنگ است و با نخهای پشمی الوان بر رویش بته جقههای مختلفی دوخته شده است .
و اما طرح های ساده اسلمیی و بته جقه برای پته دوزی ، در اینترنت طرح ها و مدل های بسیار زیبا و شاهکاری در مورد هنر پته دوزی و آموزش پته دوزی وجود دارد. من این نوشته سراغ طرح هایی رفتم که مناسبب دوخت روی لباس ، سارافون سنتی و مانتو است . دوخت های خیلی مفصل تر و گسترده تری برای استفاده کوسن و رومیزو و غیره وجود داد که میتوانید آنها را در اینترنت پیدا کنید .
























پته دوزی تا حدود زیادی به گل دوزی شباهت دارد اما تفاوت هایی هم دارد.
مثلا این که پته دوزی به شکل سنتی اصلا از گره استفاده نمی شود . رنگ بندی مخصوصی دارد و تابع قوانین خاصی رنگ بندی میشود . و از پارچه ها و نخ هایی مخصوصی استفاده میشود که همین مورد قیمت کارهای پته دوزی را بالا میبرد و آنها را قیمتی میکند .
و اما فیلم های آموزش که قولش را داده بودم یکی یکی با هم میبینیم :
مرحله اول کار بسیار ساده است
ما فقط میخواهیم طرح را روی پارچه ببریم
به طور سنتی انتقال طرح روی پارچه ایه این صورت است که
طرح کاغذی را با سوزن سوراخ سوراخ میکنیم که بتوانیم آن را روی پارچه بیاندازیم .
برای انداختن طرح روی پارچه یک روش این است که ابتدا طرح را روی کاغذ بکشیم یا پرینت بگیریم
بعد آن را از روی خطوطش سوراخ سوراخ کنیم
و بعد آن را روی پارچه قرار داده با ید ماده رنگی مثل صابون خیاطی روی آن بکشیم تا طرح روی پارچه منتقل شود
سپس این طرح ها را ماژیک یا وسیله دیگر پر رنگ میکنیم که برای شروع کار طرح کاملا واضع روی پارچه دیده شود.
در این مرحله خطوط مرز کار را با رنگ دلخواه و نخ مخصوص پته که در بالا گفتیم دور دوزی میکنیم
اینطوری طرح کاملا برجسته می شود و میتوان داخل طرح ها را پر کرد.
دور دوزی طرح ها خیلی شبیه به کوک دور دوزی و ساقه دوزی در گلدوزی است.
در نوع سنتی قوانینی رنگی خاصی برای خط دوزی وجود دارد یعنی مثلا اگر شال سرمه ای است حتما باید خطوط زرد دوخته شوند .
این قوانین به این صورت است :
با دیدن فیلم نحوه دور دوزی پته را خواهید آموخت
از این مرحله به بعد ما دور دوزی را انجام داده ایم
و باید با چند نوع دوخت مختلف آشنا بشویم که این طرح ها را با رنگ های زیبا پر کنیم
با هم چند نوع دوخت مختلف را به کمک فیلم آموزشی میاموزیم
این آموزش شامل اصول اولیه و دوخت های ساده پته دوزی بود
پته دوزی شامل دوخت ها و آموزش های بسیار زیادی است که ان شاالله اگر فرصت شد بعدا به آن خواهیم پرداخت .
فیلم های آموزش زیادی بخصوص در سایت آپارات در مورد پته دوزی به صورت حرفه ای تر وجود دارد
که در صورت علاقمندی میتوانید به آن ها مراجعه کنید .
امیدوارم این آموزش ابتدایی برای علاقمند کردن شما مفید بوده باشد .
برچسب:
نویسنده: امیر قنبری